"Alle dingen zijn onderling verbonden.

Alles wat er met de aarde gebeurt,

gebeurt ook met de zonen en dochters

van de aarde. De mens heeft het web

des levens niet gesponnen ; hij is een

enkel draadje in het web, meer niet.

Alles wat hij met het web doet,

dat doet hij met zichzelf."

(Ted Perry, geïnspireerd door Chief Seattle)

FAMILIESYSTEMEN EN WETTEN

Wij zijn allemaal kind van onze ouders. Zo zijn onze ouders ook kind van hun ouders. Allemaal zijn we ingebed in een familiesysteem en maken we deel uit van een stamboom die als één organisme leeft, een groepsziel heeft en op zijn beurt weer is ingebed in steeds grotere gehelen (woonplek, maatschappij, cultuur etc..)

Iedereen heeft een innerlijk beeld van zijn familiesysteem. Dit beïnvloedt meestal onbewust in sterke mate het verloop van onze levens en de keuzen die we maken. Waarom is dat zo?

Bert Hellinger, grondlegger van de methode ‘familieopstellingen’, ontdekte dat de ziel van de familiegroep voortdurend op zoek is naar evenwicht, waarheid en orde, ongeacht of de individuele familieleden zich dat bewust zijn of niet. Ze verlangt dat niemand wordt buitengesloten en niets ontkend wordt. In elk familiesysteem zijn bepaalde wetmatigheden van kracht:

- iedereen heeft een plek in het systeem

- in ieder systeem is er een rangorde

- er is een balans van geven en nemen

Wanneer in deze wetmatigheden verstoringen optreden, geraakt het familiesysteem zijn ideale evenwicht en zijn rust kwijt. Om te overleven zoekt het een nieuw evenwicht waarbij bepaalde familieleden vanuit loyaliteit hun leven onbewust in dienst hiervan stellen (soms wel vele generaties later) in een poging om de verstoring weer goed te maken. Ze kunnen dan lasten op zich (over)nemen die niet bij hen thuis horen (= verstrikkingen). Deze verstrikkingen zijn dan meestal wel onbewust maar het gezegde “wat niet weet, niet deert” gaat hier niet op. De verstrikkingen belasten het individuele systeem van het betrokken familielid en dit kan zich vertalen in de meest verscheiden symptomen gaande van een onbestemd onbehagen tot extreme vormen zoals schizofrenie of psychose.

Het gevoel dat iets je weerhoudt om het leven ten volle te nemen, of het gevoel ergens in vast te zitten op het vlak van relatie, kinderen, familie, gezondheid, rouw, werk…

Een onbestemd schuldgevoel, depressie, fysieke klachten,…

Ziehier, enkele voorbeelden die een systemische oorzaak kunnen hebben.

TYPISCHE VOORBEELDEN VAN FAMILIEVERSTRIKKINGEN

 Dit zijn eenvoudige voorbeelden. Verstrikkingen kunnen ook veel complexer zijn. Vaak zijn ze ook oud en van generatie op generatie doorgegeven.

WAAROM FAMILIEOPSTELLINGEN

 
Zonder dat we de inhoud van iemands levensverhaal hoeven te kennen, laat een opstelling zien welke plek iemand in zijn huidige gezin of zijn familie van herkomst inneemt. De verborgen of maar half bewuste verbanden, patronen en dynamieken  in een individu, relatie, groep of familie worden zichtbaar.

Ook wijst een opstelling naar mogelijke wegen om ons los te maken uit verstrikkingen en de harmonie in de verbindingen weer te herstellen.

HOE GAAT EEN FAMILIEOPSTELLING IN ZIJN WERK?

Een familieopstelling gebeurt wel in groep maar niet met de reële familieleden. Het is zelfs wenselijk dat de deelnemers elkaars familie niet kennen.

Het voorgesprek

Probeer het je even voor te stellen. Een groep deelnemers en de begeleider zitten in een cirkel. Eén van de deelnemers wil een thema inbrengen en hier rond een opstelling neerzetten. De begeleider nodigt de opsteller uit om naast hem te komen zitten en samen doen ze een kort voorgesprek waarbij de begeleider de nodige vragen stelt. Alle andere deelnemers luisteren mee naar dit gesprek maar brengen zelf op dat moment nog niets in.

De functie van het voorgesprek is dat de vraag van de opsteller helder wordt en het geeft de begeleider aanwijzingen over welke familieleden of aspecten er dienen te worden opgesteld.

Het opstellen van representanten tot een constellatie

Dan vraagt de begeleider aan de opsteller om uit de kring van deelnemers mensen te kiezen om zichzelf en zijn familieleden of andere aspecten te representeren. De deelnemers zijn niet verplicht om hierop in te gaan en er wordt van hen ook geen enkele uitleg verwacht indien ze deze uitnodiging willen afslaan. In dat geval vraagt de opsteller aan een andere persoon om zich als representant beschikbaar te stellen.
Vervolgens stelt hij de representanten van zijn familieleden in de ruimte binnen de cirkel van deelnemers op. Hij legt zijn handen op de schouders van de representant van bijvoorbeeld zijn vader en brengt hem dan naar de plek die zijn innerlijk beeld of gevoel hem aangeeft.

Wanneer de opsteller alle representanten heeft neergezet, wordt de constellatie zichtbaar. Hij zet zich weer in de kring en is vanaf nu enkel nog getuige van wat er zich verder afspeelt. Daardoor zit hij niet midden in zijn systeem en heeft hij de mogelijkheid om het hele gebeuren van op een zekere fysieke afstand te volgen. Verstrikkingen en andere patronen in het familiesysteem worden op die manier gemakkelijker zichtbaar.

Werken met de representanten en hun waarnemingen

De begeleider gaat nu aan de slag en vraagt aan elke representant wat die op zijn/haar plek waarneemt. Dat kunnen lichamelijke sensaties en gevoelens zijn zoals een zekere spanning in de buik, of een druk op de schouders, of de behoefte om de oogleden gesloten te houden, of een sterke impuls om zich te willen verplaatsen. Het kan ook een bepaalde gedachte zijn die in zijn/haar hoofd opkomt, of een emotie zoals verdriet of kwaadheid… Hij kan zich in de war voelen, of ook helemaal niets benoemenswaardig waarnemen en zich gewoon rustig voelen.

De representanten spelen dus niet een rol maar geven alleen maar aan wat ze waarnemen wanneer hen dat gevraagd wordt. Het opmerkelijke is dat deze beschrijvingen van de waarnemingen van de representanten voor de opsteller meestal herkenbare informatie over de werkelijke familieleden oplevert en een zeer herkenbaar beeld van de verhoudingen en loyaliteiten in het familiesysteem. De representanten fungeren en stellen zich als het ware als ‘kanaal’ ten dienste. De beschrijvingen van hun waarnemingen leveren belangrijke informatie op.

Het nieuwe beeld

Samen met de begeleider wordt gezocht om wat nog niet voltooid was compleet te maken of wat gescheiden of verloren was weer te verbinden. Door de posities te veranderen wordt gezocht naar de juiste ordening. Door rituele gebaren, bepaalde uitspraken en krachtzinnen kan er een nieuw beeld ontstaan met meer ruimte voor de eigen ziel en respect en liefde voor het systeem. Als de orde, het evenwicht en de rust kunnen hersteld worden, wordt de levenskracht en de liefde binnen het systeem voelbaar. Zo kan de familie een bron van kracht zijn of opnieuw worden.

De opsteller kan nu zijn eigen plaats in het systeem weer innemen en de verlossende uitspraken zelf doen.

Collectieve heling

Een groepsopstelling bestaat uit een vijftiental tot twintig deelnemers, dus niet iedereen maakt binnen dezelfde workshop (meestal één dag) een eigen opstelling. Maar de effecten van een familieopstelling beperken zich niet tot de opsteller alleen. Alle aanwezigen worden op z'n minst op één of ander manier geraakt door het gebeuren. De dynamieken en thema's binnen familiesystemen zijn immers universeel. Dus ook bij de representanten en de deelnemende getuigen ontwikkelen zich een dieper inzicht in en voeling met de verborgen kracht van familiesystemen waardoor veel van hun eigen situatie en kwesties verhelderd en zelfs herordend wordt.

.

OPSTELLINGEN IN INDIVIDUELE SESSIES

Wanneer de gelegenheid om in groep een opstelling neer te zetten zich niet voordoet, of wanneer het werken in groep om wat voor reden dan ook niet wenselijk is, kan een persoon onder individuele begeleiding met deze methode werken.

Er zijn verschillende mogelijkheden om het beeld van het systeem neer te zetten. De therapeut en zijn cliënt gebruiken dan voorwerpen ( blaadjes papier, stenen, kaarsen, kussens, etc.) om familieleden en/of andere aspecten op te stellen. Beiden kunnen zich dan afwisselend op de verschillende plekken in de constellatie plaatsen en waarnemen wat er gebeurt. Op die manier komt er vaak een schat aan informatie naar boven die kan leiden tot belangrijke inzichten en herordening in het innerlijke familiebeeld van de cliënt.

Ook kunnen therapeut en cliënt hun ogen sluiten en de constellatie visualiseren, waarbij de therapeut de nodige vragen stelt, en aanwijzingen geeft om ordening aan te brengen in het familiebeeld en om het proces verder te begeleiden.

CRANIO-SACRAAL THERAPIE EN FAMILIEOPSTELLINGEN

Fysieke en energetische blokkaden die een systemische ondergrond hebben, kunnen met de combinatie van cranio-sacraal behandeling en de methode van familieopstellingen worden benaderd. Een belangrijke meerwaarde van deze combinatie is het still-point potentieel. De cliënt ligt hierbij op de behandeltafel en de therapeut werkt om te beginnen met cranio-sacraal technieken. Wanneer de cliënt het still-point bereikt, bevindt hij zich in een staat van een bijzondere diepe ontspanning. Dat is het ideale moment voor de therapeut om de client uit te nodigen om met visualisatie zijn opstelling neer te zetten en het proces verder te begeleiden. In still-point is de cliënt immers veel meer ontvankelijk en open. De drempel tussen zijn bewuste en onbewuste lagen is veel kleiner of valt voor even helemaal weg en de schat aan informatie die opgeslagen ligt in zijn celgeheugen kan naar boven komen. In deze staat wordt hij zich bewust van zijn vermogen om de ziel van zijn familiesysteem op te roepen en ermee te communiceren.

Een ander voordeel van deze combinatie houdt in dat de cranio-sacraaltherapeut de fysieke en fysiologische aspecten van het proces met aanraking kan ondersteunen (hulpbronnen), en de ontlading van energetische cysten, die door de opstelling vrijkomen, met de cranio-sacraal technieken van ontwinding kan afvoeren.

Kortom, het fysieke lichaam van de cliënt op de behandeltafel wordt van systemische druk en getrek bevrijd.